Imperium transportowe Sir Richarda Bransona

Grupa Virgin, założona przez Sir Richarda Bransona, składa się z ponad 300 firm zlokalizowanych w 30 krajach na całym świecie i generuje roczne przychody o wartości kilkunastu miliardów dolarów. Grupa funkcjonuje w różnych branżach, zaczynając od dóbr kultury, przez usługi finansowe, sieci telefonii komórkowej, kończąc na biurach podróży oraz firmach transportowych

Omówienie wszystkich projektów biznesowych grupy Virgin w krótkim artykule prasowym jest niemożliwe, ale zbadanie aktywności grupy w jednym obszarze – tak. Wybór pada na działalność transportową. Jest to branża specyficzna, rządząca się własnymi prawami, trudna do zarządzania. Jak w tej materii spisuje się grupa Virgin?

Inauguracyjny lot Virgin Atlantic Airways – pierwszej firmy transportowej Bransona – odbywa się 22 czerwca 1984 r. z Londynu do Nowego Jorku. Motywem przewodnim strategii przewoźnika jest dostarczanie wysokiej jakości produktu po cenie relatywnie niższej niż u przewoźników narodowych. Wraz z postępującymi liberalizacją i deregulacją międzynarodowego systemu transportu lotniczego linia zaczyna operować na trasach z Wielkiej Brytanii do portów w Afryce, Azji, Australii, na Bliskim Wschodzie oraz Karaibach. Od 1999 r. 49 proc. akcji VAA posiadają Singapore Airlines. W sprawozdaniach finansowych datowanych między 1989 a 2008 r. przewoźnik notuje stratę przed opodatkowaniem dokładnie trzy razy. Wynik ten, na tle trudnej branży lotniczej, czyni z VAA przykład wręcz wzorcowej linii o upozycjonowaniu tradycyjnym niesieciowym.

W 1995 r. powstają niskokosztowe linie Virgin Express z bazą w Brukseli. Przewoźnik oferuje tanie połączenia do krajów ówczesnej Unii Europejskiej oraz do Szwajcarii. Ale trudny rniek lotnictwa europejskiego powoduje, że linie w 2004 r. zostają przejęte przez SN Brussels Airlines. Dwa lata później dochodzi do fuzji tych dwóch linii i powstają Brussels Airlines. Sukces na miarę Virgin Atlantic Airways? Nie tym razem.

Kolejny projekt z obszaru transportu dotyczy kolei. Utworzone w 1996 r. Virgin Trains są przeznaczone do obsługi dalekobieżnego ruchu kolejowego w Wielkiej Brytanii. Grupa Virgin posiada 51 proc. akcji firmy, 49 proc. należy do Stagecoach Group. Pasażerski, dalekobieżny rynek kolejowy w Wielkiej Brytanii jest regulowany. Przewoźnicy ubiegają się w przetargach o licencje operowania na konkretnych trasach bądź grupach tras i w zależności od generowanego wyniku są albo subsydiowani przez Ministerstwo Transportu, albo odprowadzają zarobioną nadwyżkę na rzecz Skarbu Państwa. Obecnie Virgin Trains obsługuje połączenia na trasach z Londynu do Birmingham, Holyhead, Liverpoolu, Manchesteru, Glasgow i Edinburgha, a także łączy te dwa ostatnie miasta z Birmingham. Największa wartość dodana dla grupy Virgin? Doświadczenie w pasażerskim transporcie kolejowym – do wykorzystania w przyszłości.

W 2000 r. powstają tanie linie lotnicze Virgin Blue z siedzibą w australijskim Brisbane. Firma od początku rozwija się dynamicznie i po trzech latach trafia na giełdę. Linia oferuje połączenia krajowe. Na potrzeby lotów międzynarodowych zostaje założona w 2004 r. spółka córka – linia Pacific Blue. Łączy ona Australię z Nową Zelandią, Wyspami Salomona, Vanuatu, Fidżi, Tongo, Papuą Nową Gwineą, Tajlandią i Indonezją, a także Nową Zelandię z Tongo i Wyspami Cooka. Rok później w porozumieniu z rządem Samoa powstaje kolejna linia zależna od VB – Polynesian Blue – łącząca Samoa z Australią i Nową Zelandią. W 2009 r. działalność rozpoczyna V Australia przeznaczona na trasy transkontynentalne do USA i UAE. Strategia kombinacji przewoźników krótkiego i dalekiego zasięgu niweluje ryzyko finansowego niepowodzenia grupy Virgin Blue oraz plasuje ją jako jednego z ważniejszych graczy na rynkach lotniczych Australii i Oceanii.

Ale lotnictwo i kolej to dla Sir Richarda Bransona za mało. W 2004 r. powstaje Virgin Galactic – pierwsza pasażerska linia kosmiczna. Statek SpaceShipTwo będzie zabierał po 6 kosmicznych podróżnych na suborbitalną wysokość ok. 110 km n.p.m., gdzie przez kilka minut będą mogli poczuć stan nieważkości oraz podziwiać widoki Ziemi z kosmosu. Bilety na lot są oferowane w cenie 200 000 USD, a pierwszy lot z pasażerami jest zapowiadany na ten rok. Oferty konkurencji w podobnej cenie? Raczej nie w tej galaktyce.

W 2007 r. powstaje niskokosztowa linia lotnicza Virgin America obsługująca głównie ruch między wschodnim a zachodnim brzegiem USA. Przewoźnik współpracuje z V Australia, oferując loty do Australii z jedną przesiadką. W tym samym roku Virgin Group nabywa 16 proc. akcji Air Asia X – innowacyjnej linii lotniczej z Kuala Lumpur specjalizującej się w lotach transkontynentalnych o profilu niskokosztowym.

Sir Richard Branson stworzył transportowe imperium o znaczeniu globalnym. Rodzina linii lotniczych regularnie się powiększa. Doświadczenie w transporcie kolejowym można wykorzystać w przyszłych projektach. Turystyka kosmiczna ma szansę stać się rozrywkowym hitem co najmniej pierwszej połowy XXI wieku. A wszystko to ledwie fragment aktywności biznesowej grupy Virgin.