Berlin Hauptbahnhof – miasteczko kolejowe w sercu Europy

fot. Tomasz Lewandowski

Otworzony w 2006 r. Dworzec Główny w Berlinie, następca powstałego w 1871 r. Lehrter Bahnhof, jest jednym z tych elementów infrastruktury punktowej transportu, które wyznaczają trend budowy podobnych obiektów na całe dekady. Hauptbahnhof to nie tylko dworzec, ale także miasteczko żyjące własnym rytmem

Budowa nowego dworca w Berlinie jest pochodną zmian na geopolitycznej mapie Europy. Po zjednoczeniu Niemiec węzeł kolejowy miasta, z układem kilku ważnych dworców po obydwu stronach byłego muru, okazał się nieefektywny. W rezultacie niemiecka kolej zdecydowała o budowie nowego obiektu będącego integratorem lokalnego, regionalnego i dalekobieżnego transportu szynowego.

Kluczowy dla nowego dworca jest nowo wydrążony tunel Tiergarten biegnący w osi północ-południe. Konstrukcja ta pozwala na skrócenie czasu przejazdu pociągów do Hamburga, Lipska, Monachium, Drezna, Wiednia i Pragi. Codziennie jeździ tunelem także para pociągów EC Wawel łącząca Kraków, Katowice i Wrocław z Berlinem i Hamburgiem. Skład z polskimi i niemieckimi wagonami zatrzymuje się przy peronach zlokalizowanych w podziemiach. Wyżej, na długiej na 240 m estakadzie przykrytej szklanym dachem, znajdują się perony zmodernizowanej linii w osi wschód-zachód (Stadtbahn). Odjeżdżają stąd ekspresy do Kolonii, Hanoweru, Stuttgartu i Frankfurtu, a także kilka par EC Berlin-Warszawa-Express łączącego niemiecką stolicę z Poznaniem i Warszawą. Dzięki Dworcowi Głównemu, pasażerowie niemieckiej kolei posiadają dogodną infrastrukturę do przesiadek – niezależnie od tego, czy zmieniają pociągi jadące w ramach tej samej osi, czy prostopadłej.

Berlin Hauptbahnhof stanowi potwierdzenie prawa integracji transportu. Zlokalizowane w ramach dworca perony dla metra oraz kolei miejskiej, a także przystanki autobusowe i żeglugi rzecznej, czynią dworzec multimodalnym hubem przesiadkowym dla mieszkańców Berlina, którego trzon stanowią dwie dalekobieżne linie kolejowe. W podobnej manierze jest przebudowywany dworzec Stuttgart Hauptbahnhof, który zmieni charakter z obiektu czołowego na przelotowy dla przebiegającej w tunelu Magistrali Europy. Także nowy dworzec Łódź Fabryczna budowany w ramach Nowego Centrum Łodzi będzie dworcem przelotowym z podziemną linią szybkiej kolei z Warszawy do Wrocławia i Poznania.

Ale dworzec Hauptbahnhof został stworzony także dla tych klientów, którzy nie są bezpośrednio związani z procesem transportu. Jest on bowiem miasteczkiem samym w sobie, galerią handlową z licznymi punktami usługowymi czynnymi przez 7 dni w tygodniu od 8:00 do 22:00. Widać tutaj analogię do Airport City – obiektów usługowych i biurowych budowanych na działkach sąsiadujących z terminalami portów lotniczych. W przypadku miasteczek kolejowych i lotniskowych ekonomika stojąca za strategią jawi się być taka sama – minimalizacja ryzyka biznesowego przez dywersyfikację strumieni przychodów i przyciągania nowych segmentów klientów nie mających nic wspólnego z procesem transportu. W przypadku Polski podobne myślenie zostało przyjęte w projektowaniu nowego dworca w Katowicach.

Pro-kolejowa polityka transportowa UE oraz następująca poprawa jakościowych aspektów oferty unijnych towarzystw kolejowych podnoszą konkurencyjność tej gałęzi transportu w przewozach krajowych i międzynarodowych. Dworce takie jak Berlin Hauptbahnhof nie tylko promują powyższe procesy lecz także dodają kolei nowego piękna na miarę XXI wieku.