Rynek powierzchni handlowej w Polsce

Centra handlowe są najdynamiczniej rozwijającym się segmentem rynku powierzchni handlowych w Polsce. Deweloperzy powoli powracają na rynek z planami wybudowania nowych obiektów, zlokalizowanych głównie w największych miastach Polski

Obecnie buduje się 1,24 mln mkw. powierzchni centrów handlowych, która trafi na rynek przed końcem 2013 roku. Oczekuje się, że na rynku znajdą się również wstrzymywane dotąd inwestycje. Wielkie miasta oraz regiony silnie zurbanizowane dominują pod względem ilości budowanej nowej powierzchni handlowej oraz zróżnicowania formatów. Z całkowitej wielkości 8,09 mln mkw. powierzchni sprzedażowej w istniejących centrach handlowych w Polsce blisko 61 proc. powierzchni znajduje się w siedmiu głównych metropoliach. Główne ośrodki skupiają blisko 13,5 miliona mieszkańców, co przekłada się na 280 mkw. powierzchni handlowej przypadającej na 1000 mieszkańców.

Na rynku coraz większe znaczenie zaczynają odgrywać projekty centrów drugiej i trzeciej generacji z powiększoną galerią handlową oraz wyodrębnioną częścią rozrywkową (kino, restauracje). Wyraźnie widać tendencję stopniowego odchodzenia od projektów pierwszej generacji (hipermarkety z galerią handlową) w stronę formatów, które poza częścią spożywczą oferują uzupełniającą ofertę marek odzieżowych, usług oraz rozrywki w obrębie dużej galerii handlowej. Z jednej strony zaobserwować można wzrost popularności formatów tzw. centrów sąsiedzkich, (ukierunkowanych na obsługę lokalną najbliższego otoczenia obiektu). Z drugiej strony widoczna jest ekspansja dużych, regionalnych parków handlowych. Rezultatem jest stopniowe poszerzanie się spektrum dostępnych formatów na rynku handlowym. Ogromny potencjał mają również lokalne obiekty handlowe poniżej 5000 mkw. powierzchni, formalnie niespełniające definicji centrum handlowego. Prawdopodobnie stopniowo będą one wypierać hipermarkety dzięki lepszej architekturze i lepiej dostosowanej ofercie handlowej.

Rynek powierzchni centrów handlowych w Polsce przechodzi do kolejnego etapu rozwoju – wzrostu jakościowego kosztem stopniowego wypierania dotychczasowej ekspansji ilościowej. Postępujące zróżnicowanie projektów jest wymuszane przez rynek i formaty centrów handlowych ulegają pogłębionej dywersyfikacji. Rozwojowi małych centrów sąsiedzkich, powstających w okolicy osiedli mieszkaniowych, towarzyszy powstawanie regionalnych parków handlowych, jak np. Europa Centralna w Gliwicach firmy Helical. Modernizacje i nowe budowy oraz rozbudowy w ścisłych centrach miast (jak inwestycja Avestus Real Estate – hala Koszyki w Warszawie) są prowadzone równolegle z projektami realizowanymi od podstaw na działkach wcześniej niezagospodarowanych bądź poprzemysłowych, jak koncepcja Morskiego Parku Handlowego w Gdańsku dewelopera Liebrecht & wooD.

Stopniowo zyskujące na znaczeniu główne ulice handlowe nie nadążają za rozwojem centrów handlowych. W Polsce jedynie Stare Miasto w Krakowie przypomina pod tym względem europejskie miasta jak Wiedeń, Bolonia czy Hamburg. Przyczyną opóźnienia w rozwoju tego formatu w Polsce jest brak powierzchni o odpowiedniej wielkości i jakości, która odpowiadałaby potrzebom potencjalnych najemców. Szczególnie warszawskie ulice handlowe odstają pod tym względem od innych europejskich stolic. Dlatego też zagraniczne marki wchodzące na polski rynek, które w innych miastach Europy tradycyjnie otwierają swoje sklepy przy dużych ulicach handlowych, w Polsce decydują się lokować swoje placówki w centrach handlowych (wyjątek stanowi jak na razie tylko sieć H&M, która w lutym tego roku otworzyła swój 3-piętrowy flagowy sklep na Nowym Świecie). W efekcie handel detaliczny w Polsce oznacza przede wszystkim centra handlowe.

Rynek powierzchni handlowych w Polsce jest zarówno rynkiem relatywnie dojrzałym, jak i mającym przed sobą wciąż duże możliwości rozwoju. To odróżnia go od rynków zachodnich, które charakteryzuje duże nasycenie powierzchnią handlową. Po fazie wzrostu ilościowego, która miała miejsce aż do roku 2009, od dwóch lat rynek znajduje się w kolejnym etapie rozwoju. Jakość projektu zaczyna odgrywać główną rolę. Nowa, zmniejszona liczba inwestycji będących w przygotowaniu wskazuje, iż polski rynek centrów handlowych osiągnął punkt zwrotny.